Animator – porady i zasady dotyczące spotkań w grupie


Animator winien mieć osobowość lidera nie tylko w grupie ministranckiej jako całości, ale przede wszystkim na spotkaniach formacyjnych, które winne być dla animatora przywilejem i przyjemnością, a nie narzuconym złem koniecznym. Animator powinien przewodzić spotkaniu; trzymać w ryzach nie tylko „wybuchowe” nieraz charakterki podopiecznych, ale i temat, czas oraz przebieg spotkania. Należy jednak pamiętać, iż spotkanie nie jest dla nas – animatorów. Nie może być to miejsce i czas do wygadania się, głoszenia kazań lub osobistych przemówień, nacechowanych naszymi opiniami. Spotkanie nie może być ani powierzchowne (nudne) ani zbyt długie i rozbudowane (przegadane). Młodsi ministranci chętniej i łatwiej zapamietają i wezmą sobie do serca mniejszą „porcję” treści, niźli potężny elaborat, zwłaszcza opowiedziany jezykiem teologicznym. Oto kilka cennych porad, które usprawnią i uporządkują wasze spotkania.

Przed spotkaniem:

  • Po pierwsze i najważniejsze: przygotować spotkanie! Teksty biblijne, listę zagadnień, pytania – moje własne odpowiedzi, modlitwę, postanowienie dla ministrantów.
  • Samemu przygotować konspekt – opracować go według materiałów i tematu.
  • Poznać swój typ osobowości, a następnie uczestników, by unknąć konfliktów.

Na spotkaniu:

  • Zdecydowanie i pewność w prowadzeniu spotkania (nawet propozycja jest zdecydowana). Opanowanie stresu i emocji.
  • Określić jasno temat spotkania (chyba, że z założenia uczestnicy mają go sami odkryć).
  • Pytania zadawać jasno, wyrażnie, aby grupa nie miała wątpliwości, czy ma „tylko” pomyśleć, czy się wypowiedzieć; czy pytanie dotyczy konkretnej osoby „mnie”, czy ogółu (najlepiej najpierw zadawać pytania do całości, a dopiero potem indywidualnie, najlepiej podając imię, celem skonkretyzowania: [„Tak, chodzi o Ciebie”]).
  • Spotkanie polega na umiejętności zadawania pytań; by uczestnicy sami doszli do poznania prawdy (nie podawać nic „na talerzu” – gotowego).
  • Dawać wypowiedzieć się grupie, a nie odpowiadać za nich – stosować raczej pytania pomocnicze niż końcowe.
  • Jeśli ukazujemy coś grupie (np. tabelę, ilustrację, przedmiot) to najpierw trzeba im pozwolić pooglądać, a dopiero potem należy wytłumaczyć, o co chodzi.
  • Podając tekst do rozważania należy poczekać, aż wszyscy go znajdą i przeczytają.
  • Jeśłi ktoś czyta lub wypowiada się, nie należy odwracać uwagi reszty uczestników (pisać czegoś, spoglądać za okno, rozmawiać z kimś).
  • Ważne nowe informacje wyraźnie zaakcentować, wytłumaczyć, definicje podać do zapisu itp.
  • Nie poruszać tematu, w którym nie czujemy się pewni; należy od razu umieć przyznać się, że czegoś się nie wie, niż zostać „zagiętym” na jakimś pytaniu.
  • Zadawać raczej pytania: „co myślicie?” niż: „co myślisz?”, by nie wyłączać reszty grupy.
  • Unikać, wtedy, kiedy się da; pytań „Czy?” (zazwyczaj zabijają one dalszą dyskusję, gdyż można na nie odpowiedzieć tylko „TAK”, „NIE” lub „NIE WIEM(Y)”).
  • Dbać, by grupa wypowiadała się: „ja myślę, „ja uważam”, niż wypowiadała autorytatywne osądy.
  • Reagować zdecydowanie na odbieganie od tematu.
  • W wyjątkowych przypadkach warto zrezygnować z „ciągnięcia” zamierzonego tematu, jeśli się on „nie klei”, a kontynować myśl, która głęboko zaintrygowała uczestników. Decyzja winna jednak należeć do animatora.
  • Zwracać uwage na to, by każda osoba mogła się wypowiedzieć do końca. Należy szczególnie chronić wypowiedzi osób nieśmiałych, zamkniętych przed docinkami i opiniami innych.
  • Reagować natychmiast, gdy zorientujemy się, że ktoś nie zrozumiał pytania.
  • Stosować pytania zwrotne, by sprawdzać rozumienie wypracowanych treści.
  • Należy mówić spokojnie, w miarę cicho: gdy zaczniemy głośno mówić, uczestnicy będą robić to samo i przestaną słuchać. Koniecznie trzeba modulować głos, zmieniać tony, natężenie (nie „nadawać” jednostajnie) , gestykulować (mowa ciała). Spróbujcie sami!
  • Nawiązywać do poprzednich spotkań, do wypowiedzi innych osób („pamiętacie tydzień temu rozmawialiśmy…”, „słusznie (imię) powiedziałeś, że…”, „znany ksiądz powiedział…”).
  • Zaangażować wszystkich uczestników spotkania, by nikt się nie nudził.
  • Przy wypowiadanym świadectwie nie przerywać! Ewentualnie komentować po zakończeniu wypowiedzi.
  • Ukazywać własne świadectwo , zwłaszcza w części praktycznej („Gdy byłem w waszym wieku, kiedyś zdarzyło mi się..”).
  • Zdecydowanie reagować – czyli wychowywać, anie tylko nauczać (nagradzać za punktualnosć, skupienie, kulturę lub karcić za ich brak).
  • Zwracać uwagę w sposób słowny-kulturalny, ale stanowczy; przemoc fizyczna jest wykluczona!
  • Należy umiejętnie kontrolować czas (optymalne spotkanie max. do 45 minut).
  • Wyeliminować zbyt długie momenty ciszy, ale się jej nie bać.
  • Cisza po wypowiedziach grupy to czas animatora!
  • Kończyć spotkanie, lub jego wyodrębnioną część pytaniem: „Czy są pytania?”.
  • Zadawać pytania pomocnicze w podsumowaniu: „z czego wyszliśmy?”, „jakie są wnioski?”
  • Ważne, by doprowadzić wszystkich uczestnikó spotkania do osobistego postanowienia (aczkolwiek nie należy to do samej istoty spotkania).
Oprac. Maciej Misztal, Piotr Lewandowski